Phình động mạch chủ là một bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi và những người mắc bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch, tăng huyết áp,… Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về triệu chứng, nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa phình động mạch chủ hiệu quả.

Triệu chứng của phình động mạch chủ
Theo Giảng viên Cao đẳng Dược TPHCM cho biết, phình động mạch chủ là tình trạng động mạch chủ, mạch máu lớn nhất trong cơ thể, bị giãn nở bất thường do thành mạch yếu dần. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, túi phình có thể tiếp tục mở rộng, dẫn đến nguy cơ vỡ, gây xuất huyết và đe dọa tính mạng người bệnh.
Ở giai đoạn đầu, phình động mạch thường không có triệu chứng rõ ràng và khó phát hiện. Các dấu hiệu chỉ xuất hiện khi túi phình vỡ. Những biểu hiện điển hình khi vỡ túi phình bao gồm:
- Đau bụng hoặc đau lưng đột ngột, dữ dội
- Nhịp tim nhanh, huyết áp thấp
- Cảm giác tức ngực, khó thở
- Da tái nhợt, vã mồ hôi
Khi động mạch vỡ, bệnh nhân có thể ngất xỉu do mất máu nghiêm trọng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong nhanh chóng.
Vì phình động mạch chủ không có dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu, những người thuộc nhóm nguy cơ cao như trên 65 tuổi, hút thuốc lâu năm, bị huyết áp cao, xơ vữa động mạch hoặc có người thân mắc bệnh này, nên thường xuyên thăm khám bác sĩ để phát hiện bệnh sớm và có phương án điều trị phù hợp.
Nguyên nhân gây phình động mạch chủ
Phình động mạch có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, thường liên quan đến các yếu tố như di truyền, bệnh huyết áp, xơ vữa động mạch, hút thuốc lá và nhiễm trùng động mạch. Dưới đây là chi tiết về những nguyên nhân gây bệnh:
- Yếu tố di truyền: Các hội chứng như Marfan và Ehlers-Danlos có thể làm suy yếu thành mạch và làm tăng nguy cơ phình động mạch.
- Tăng huyết áp: Áp lực máu cao kéo dài có thể khiến động mạch giãn nở quá mức, gây phình động mạch.
- Xơ vữa động mạch: Các mảng xơ vữa tích tụ trong lòng động mạch làm suy yếu thành mạch, từ đó dễ dẫn đến phình động mạch.
- Hút thuốc lá: Đây là một trong những nguyên nhân chính gây phình động mạch. Các hóa chất trong thuốc lá, đặc biệt là nicotine, làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và làm suy yếu thành mạch. Điều này thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và gia tăng nguy cơ phình động mạch. Hút thuốc còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nguy hiểm khác như tăng huyết áp và ung thư phổi.
- Nhiễm trùng động mạch: Một số bệnh như giang mai giai đoạn muộn và viêm nội tâm mạc có thể gây ra phình động mạch.

Phân loại phình động mạch
Theo Giảng viên Cao đẳng Y Dược TPHCM, phình động mạch được chia thành hai loại: phình động mạch chủ bụng và phình động mạch chủ ngực.
Phình động mạch chủ bụng
Phổ biến hơn, xảy ra ở phần dưới động mạch chủ, thường gặp ở người trên 65 tuổi, có thể do huyết áp cao, hút thuốc hoặc nhiễm trùng. Nguy cơ vỡ cao nếu không điều trị.
Phình động mạch chủ ngực
Xảy ra trong lồng ngực, ít gặp hơn nhưng có thể ảnh hưởng đến tim và phổi, thường liên quan đến chấn thương động mạch chủ hoặc hội chứng Marfan.
Phương pháp phòng ngừa phình động mạch
Phình động mạch có thể phòng ngừa bằng các biện pháp sau:
Kiểm soát huyết áp
Huyết áp cao là nguyên nhân chính gây suy yếu động mạch và tăng nguy cơ phình động mạch. Kiểm soát huyết áp bằng cách giảm muối, giảm chất béo bão hòa và tăng cường thực phẩm giàu chất xơ giúp bảo vệ thành động mạch. Người có tiền sử huyết áp cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ để duy trì huyết áp ổn định.
Tránh hút thuốc lá
Hút thuốc làm tổn thương thành mạch và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Bỏ thuốc hoặc hạn chế hút thuốc sẽ giúp bảo vệ động mạch và duy trì chức năng mạch máu bình thường.
Duy trì thói quen tập thể dục
Tập thể dục giúp ổn định huyết áp, cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ bệnh tim mạch. Các bài tập nhẹ như chạy bộ, đi xe đạp, yoga,… nếu duy trì 30 phút mỗi ngày sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh và ngăn ngừa phình động mạch.
Chế độ ăn lành mạnh
Ăn uống cân bằng với đủ dưỡng chất, nhiều rau xanh và trái cây sẽ duy trì sức khỏe tim mạch. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và thực phẩm nhiều dầu mỡ để giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Kiểm tra sức khỏe mỗi 3 – 6 tháng giúp phát hiện sớm bệnh lý và điều trị kịp thời, đạt hiệu quả tốt.
Nguồn: https://caodangyduoctphcm.com.vn/
Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur TP Hồ Chí Minh
Cơ sở Bình Thạnh: 37/3 Ngô Tất Tố, phường 21, quận Bình Thạnh, TPHCM. Tư vấn: 028.6295.6295 - 09.6295.6295
Cơ sở Bình Tân: Số 913/3 Quốc Lộ 1A, Phường An Lạc, Quận Bình Tân - TP Hồ Chí Minh ( Ngay vòng xoay An Lạc, Ngã 3 Trần Đại Nghĩa với Quốc Lộ 1 A). Tư vấn: 0799.913.913 - 0788.913.913